Ülkemizde yogurt çogunlukla sade olarak tüketilmektedir. Son yillarda yogurdunmeyveli ve aromali çesitleri de ilgi görmeye baslamistir. Ancak Yaban Mersini kullanilarak üretilmis yogurtlar üzerine yapilmis genis kapsamli bir arastirmabulunmamaktadir. Yaban Mersininin yogurda katilmasiyla hem meyveli yogurt ürünzincirine yeni bir renk katilacak hem de çok daha saglikli ve besleyici bir ürün eldeedilmis olacaktir.1906’ dan itibaren ABD’ de baslatilan seleksiyon çalismalarinin bir ürünü olanYaban Mersini, dünyada en popüler meyvelerden bir tanesidir ve ülkemizde de Artvin,Rize, Trabzon, ve Giresun’ un genellikle rakimi yüksek dag ve yaylalarinda yabaniçesitleri bulunmaktadir, çok çesitli isimlerle anilmakla birlikte yörede en yaygin“Likapa” olarak bilinmektedir. Yaban Mersinini insan sagligi ve beslenmesi üzerineyararlari ile ilgili yapilan arastirmalarda 100 g yenilebilir Yaban Mersininde %83 su,%0.7 protein, %0.5 yag, %15 karbonhidrat ve %1.5 lif bulundugu ve 62 kalori enerji sagladigi saptanmistir. Diger meyvelerle karsilastirildiginda besinsel içeriginin farkliolmadigi görülmüstür. Yaban Mersini iyi bir lif, Ca, Fe ve C vitamini kaynagidir. Naiçermezken P içerigi son derece yüksektir. Ayrica yapidaki sekerin bilesimi %3sakkaroz, %48 glikoz ve %49 fruktozdan olusmaktadir (Çelik, 2004).Mainland ve Tucker (1996)’bildirdigine göre 1996’ da Birlesmis Milletler ZiraatDepartmanindan alinan arastirma sonuçlarina göre Tufts Üniversitesinde test edilen 41sebze arasinda Yaban Mersininin antioksidant aktivitesinin en yüksek oldugubulunmustur. Yaban Mersininin farelerin bazi yaslanma semptomlarini geciktirdigihatta hiç görülmedik bir sekilde tersine çevirdigi belirlenmistir. Yapilan çalismalargöstermistir ki Yaban Mersinli ürünlerde de meyvenin içermis oldugu fenolik bilesiklerve antosiyaninler bulunmaktadir.Yaban Mersininin de içinde yer aldigi küçük taneli meyveler kirmizi, mor ve mavigibi meyve renklerinden sorumlu bir flavanoid olan glikozidaz sayesinde antosiyaninleryönünden zengindir (Atalay ve ark., 2003). Kanser, kardio ve serebrovaskülerhastaliklar, atherosklerosis ve diabet gibi bazi kronik hastaliklara karsi koruyucu etkisive saglik açisindan olasi faydalari antosiyaninlerin yüksek antioksidant kapasitesinebaglanmaktadir (Wu ve ark., 2002). Küçük taneli birçok meyve üzerinde yapilananalizlerin sonuçlarina göre; yabani yaban mersinlerinin belirlenen oksijen radikalleriniabsorbe etme kapasitesiyle en yüksek antioksidant etkiye sahip olduklari saptanmistir(Atalay ve ark., 2003).Yaban Mersinine kanserle mücadelede önde gelen 40 meyve ve sebze arasinda yerverilmistir. Ayrica Yaban Mersini iki önemli kanser önleyici olan ellajik asit veresvaratlar içermektedir. Yaban Mersini elma gibi diger arindirici meyve lerden 10 katdaha fazla antioksidant etkiye sahiptir (Sullivan, 2002).Yapilan bir çalismada da Yaban Mersini ile beslenen deney farelerinin ögrenme vehatirlama kabiliyetlerinin gelismis oldugu sonucuna varilmistir (Bickford ve ark., 2000).Birçok dogal gida maddesinde bulunan C vitamininin Yaban Mersininde 26.2±4.9mg/100g oldugu bildirilmistir (Fediuk ve ark., 2002).Arastirmalara göre bir bardak Yaban Mersini meyvesinin 145 g geldigi ve 21 gkarbonhidrat, 1 g protein, 0.5 g yag, 19 mg C Vitamini, 145 IU A-Vitamini ve 85 kaloriiçerdigi belirtilmektedir. Ayrica yaprak ve kuru meyvelerinden yapilan çay ishalgiderici özellik tasimakta ve idrar yolu enfeksiyonlarinda antibiyotik etki6göstermektedir. Kansere karsi koruyucu enzimleri aktive eden Yaban Mersini antikanserojen ve antioksidan özellige sahiptir. Besleyici olmasina ragmen kalori vesodyum içerigi düsüktür. Lifli yapisindan dolayi bagirsak metabolizmasini düzenler.Iltihaplar için dezenfektan özelligi tasimaktadir (Çelik, 2004).Ayrica Yaban Mersininin ekonomik açidan ülkemize saglayabilecegi yararlar dagöz ardi edilemez. Yaban Mersini saglik ve beslenme açilarindan yararli oldugu kadarayni zamanda üretimi de son derece karli bir meyvedir. Örnegin; bir dönüm findikbahçesinden 300 , çay bahçesinden 675 ve bögürtlen – ahududu bahçesinden 3000 YTL.gelir elde edilirken 2003 yili fiyatlariyla bir dönüm Yaban Mersini bahçesindenüreticinin elde edecegi gelir 10000 YTL.’ dir. Dolayisiyla Yaban Mersini üretimininartmasi yeni ve çok karli bir pazar olusmasi anlamina gelmektedir (Çelik, 2004).Bu çalismayla Yaban Mersininin yogurt üretiminde kullanilmasi sonucu besleyicidegeri fazla ve kalitesi yüksek bir ürün elde edilmesi ve Yaban Mersininin yogurtüzerindeki etkilerinin arastirilmasi amaçlanmistir.

Kaynak:

HAZIRLAYAN

F. ASUMAN CINBAS

YÜKSEK LISANS TEZI

GIDA MÜHENDISLIGI ANA BILIM DALI

1-     Taze meyve olarak
2-     Meyve suyu sanayinde (diğer meyve suları ile karıştırılır )
3-     İlaç sanayinde ( kuru veya toz halinde meyveleri , çiçekleri , kökleri ve yaprakları )
4-     Süt ve süt ürünleri teknolojisinde
5-     Kuru meyve teknolojisinde
6-     Meyveli ekmek, çörek,kek, puding ve pastalarda
7-     Baharat sanayinde
8-     Meyve salatalarında
9-     Reçel, marmelat, konserve sanayinde
10- Diyet mönülerinde
11- Şarap yapımında
12- Bitkisi kulp (sap) yapımında kullanılmaktadır.
13- El – yüz temizleme kremi, gözaltı kremi ve yüz temizleme sabunu üretiminin ham maddesi olarak kullanılacaktır.

Yaban mersini  taze olarak tüketilebileceği gibi meyve suyu (diğer meyve suları ile karıştırılır) ve süt veya yoğurt ile karıştırılarak da değerlendirilebilmektedir. Güneşte veya teknolojik olarak kurutulan meyveleri puding, meyveli kek, ekmek ve çöreklerde kullanılabilmektedir. Kurutulmuş olan yaban mersini meyveleri toz haline getirildikten sonra şeker hastaları için tatlandırıcı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca, kurutulan meyveleri öğütülerek baharat olarak da kullanılmaktadır. Taze meyveleri meyve salatalarına tat, renk ve mistik özellik katmaktadır. Meyveleri reçel, marmelat, konserve ve şarap yapımında da kullanılmaktadır. Pasta sanayinin vazgeçilmez meyvelerinden biri olan yaban mersini  dondurulduktan sonra uzun yıllar sağlıklı bir şekilde pastalarda kullanılmaktadır.